چیلر

چیلر چیست

اگر بخواهیم به یک بیان ساده چیلر را توضیح دهیم ، چیلر به دستگاهی گفته می شود که وظیفه این دستگاه کاهش دمای سیال که این سیال معمولا آب می باشد است و این آب سرد در صنعت تهویه مطبوع ، کشاورزی ، صنایع غذایی ، پزشکی ، فولاد کاربرد دارد.چیلرها بر اساس سیکل تراکمی و جذبی کار می کنند.

جهت اطلاعات کامل در مورد دستگاه چیلر به مقالهچیلر چیست مراجعه کنید.

انواع چیلر

چیلر ها دو دسته اند:

1.چیلر های جذبی

2.چیلر های تراکمی

چیلر جذبی چیست

جیلر های جذبی یا (ابزوربر) به چیلر هایی گفته می شوند که از انرژی حرارتی بجای انرژی الکتریکی برای تولید سرما استفاده می کنند.اساس کار چیلر های جذبی ، جذب و دفع گرما توسط محلول جاذب یا لیتیوم بروماید می باشد.در چیلر های جذبی بجای کمپرسور از حرارت برای تولید سرما استفاده می شود.

انواع چیلر جذبی

1.چیلر های جذبی تک اثره

2.چیلر های جذبی دو اثره

3.چیلر های جذبی شعله مستقیم

4.چیلر های جذبی بخار

5.چیلر های جذبی آب داغ

چیلر تراکمی چیست

چیلر های تراکمی ، به چیلر هایی گفته میشود که انرژی مصرفی آنها انرژی الکتریکی است.در چیلر های تراکمی سیال سرد کننده(مبرد)بر اثر اختلاف فشار و تغییراتی که در سیکل تبرید به وجود می آید گرما را از سیال سرد شونده(آب) گرفته و به محیط بیرون دفع می کند.در چیلر های تراکمی جذب گرما از آب و دفع آن به محیط ، توسط سیکل تبرید انجام می شود.یک سیکل تبریدتشکیل شده است از چهار بخش اصلی که عبارتند از: (کمپرسور_کندانسور_شیر انبساط_اواپراتور)

تصویر یک چیلر تراکمی هوا خنک

تصویر یک چیلر تراکمی آب خنک

کمپرسور:

وظیفه کمپرسور در سیکل تبرید متراکم کردن مبرد و ایجاد رانش و مکش در سیکل تبرید می باشد.بدین شکل که مبرد پس از ورود از مسیر ساکشن(برگشت مبرد)وارد کمپرسور شده و پس از متراکم شدن(فشرده سازی)از مسیر خروجی کمپرسور(خط دیسشارژ) با فشار بالا و دمای بالایی که بر اثر فشرده شدن به دست آمده است(رابطه دما و فشار) به سمت کندانسور حرکت میکند.در چیلرها چند مدل کمپرسور استفاده می شوند که عبارتند از:

*کمپرسور های اسکرو(مارپیچی یا ماردون)

*کمپرسور های اسکرال(حلزونی)

*کمپرسور های سانتریفیوژ(گریز از مرکز)

*کمپرسور های روتاری(دورانی)

*کمپرسور های پیستونی(رفت و برگشتی)

جهت اطلاعات کامل در مورد کمپرسور چیلر به مقاله کمپرسور چیلر چیست مراجعه کنید.

کندانسور:

یکی از بخش های سیکل تبرید کندانسور یا (چگالنده) می باشد.وظیفه کندانسور در سیکل تبرید دفع گرمای مبرد و تغیر فاز(گاز به مایع) در حالت مبرد می باشد.مبرد پس از خروج از کمپرسور با فشار بالا و دمای بالا وارد کندانسور شده و پس از عبور از کندانسور و دفع گرمای مبرد و تغییر فاز(از حالت گاز به مایع)به سمت شیر انبساط حرکت می کند.فرایند دفع گر ما در کندانسور ها به دو روش انجام میشود.روش آبی و روش هوایی.به کندانسور هایی که روش خنک کاری مبرد به صورت آبی می باشد کندانسور های آبی و به کندانسور هایی که خنک کاری آنها با هوا است،کندانسور های هوایی گفته می شود.پروسه خنک کاری مبرد در کندانسور هایی هوایی به این شکل است که مبرد پس از ورود به کویل های کندانسوری که از جنس مس و آلومنیوم تشکیل شده است گرمای مبرد به سطح کویل ها انتقال یافته و پس از عبور هوای آزاد از سطح کویل ها انتقال حرارت صورت گرفته و مبرد بخشی از گرمای خود را از دست داده و پس از تغییر فاز مبرد از خروجی کندانسور خارج شده و به سمت شیر انبساط و اواپراتور حرکت می کند.در کندانسور های آبی مبرد پس از ورود به کندانسور ، وظیفه این انتقال حرارت(دفع گرمای مبرد) به عهده آبی است که در مسیر کولینگ تاور(برج خنک کننده) و کندانسور های آبی(پوسته و لوله)درجریان است می باشد.آب کندانسور پس از جذب گرمای مبرد در کندانسور از مسیر خروجی کندانسور توسط پمپ های سیرکوله به سمت برج خنک کن حرکت کرده و پس از دفع گرما ، مجدد به سمت کندانسور بازگشته و این چرخه ادامه دارد.

شیر انبساط(فشار شکن)

شیر انبساط سومین بخش از سیکل تبرید که وظیفه آن در سیکل تبرید کاهش فشار مبرد و اسپری مبرد به داخل اواپراتور می باشد.شیر های انبساط دو دسته اند(الکترونیکی و مکانیکی)مبرد پس از خروج از کندانسور به صورت مایع 100 درصد به سمت شیر انبساط با فشار بالا حرکت می کند.وظیفه اصلی شیر انبساط در سیکل تبرید کاهش فشار مبرد می باشد.این کاهش فشار باعث می شود که مبرد پس از عبود از شیر انبساط به صورت دوفازی(گاز_مایع)تبدیل شود و به داخل اواپراتور وارد شود.

اواپراتور(تبخیر کننده)

وظیفه اواپراتور یا تبخیر کننده در سیکل تبرید انتقال حرارت از سیال سرد شونده(آب) به سیال سرد کننده (مبرد)می باشد.گفتیم که مبرد پس از عبور از شیر انبساط وارد اواپراتور شده و پس از ورود به محفظه اواپراتور مبرد شروع به بخار شدن می کند و برای بخار شدن گرمای اب داخل اواپراتور را جذب می کند.و پس از جذب گرما و تغیر فاز(مایع به گاز)به سمت کمپرسور از مسیر ساکشن حرکت میکند و این چرخه (سیکل تبرید) تا زمانی که دمای آب در گردش (آب فن کویل ها یا هواساز) به دمای مطلوب نرسد همچنان ادامه دارد.

انواع چیلر تراکمی

*چیلر تراکمی هواخنک

چیلر تراکمی هواخنک یا چیلر هوایی به نوعی چیلر گفته میشود که کندانسور آنها از نوع هوایی و فرایند خنک سازی مبرد در کندانسور و دفع گرمای مبرد توسط هوا انجام می شود.همانطور که توضیح داده شد در چیلر های تراکمی هوا خنک مبرد پس از خروج از کمپرسور به سمت کندانسور هوایی حرکت کرده و پس از ورود به کندانسور و کویل های کندانسوری گرمای مبرد دفع شده و پس از تغییر فاز(گاز به مایع) به سمت اواپراتور حرکت می کند.

*چیلر تراکمی آب خنک

چیلر تراکمی آب خنک یا چیلر آبی به نوعی چیلر تراکمی گفته می شود که کندانسور(چگالنده) آن از نوع آبی بوده و خنک کاری و دفع گرمای مبرد توسط آب انجام می شود.لازم به ذکر است راندمان(cop)چیلر های تراکمی آب خنک به دلیل ضریب انتقال حرارت بالای آب ، نسبت به چیلر های هواخنک بالاتر می باشد.

کاربرد چیلر در ساختمان چیست

در گذشته ایرانیان از سیستم های تبخیری(آبی) به عنوان یک سیستم خنک کننده جهت خنک کردن منازل(مانند بادگیر ها و گولرهای آبی) استفاده می کردند. پس از اختراع چیلر و ورود سیستم های تراکمی به بازار ایران و صنعت تهویه مطبوع در ایران و به دلایل مشکلات کمبود آب در مناطق کم آب عده ای از انبوهسازان و مصرف کنندگان تمایل به استفاده از سیستم های تراکمی پیدا کردند.همانطور که توضیح داده شد وظیفه چیلر کاهش دمای آب می باشد و آبی که توسط چیلر خنک می شود در صنعت تهویه مطبوع نیز کاربرد دارد.در ساختمان ها ما میتوانیم از چیلر به عنوان یک سیستم خنک کننده استفاده کنیم.به این شکل که آب توسط چیلر خنک می شود و با انتقال به فن کویل ها و هواسازها محیط را خنک کنیم.آب خنک از مسیر لوله کشی به محیط داخل انتقال پیدا کرده و پس از ورود به فن کویل(پنل های داخلی) و انتقال هوای محیط از سطح مبدل فن کویل ها(کویل های آبی)که توسط آب سرد کاملا خنک شده است ، انتقال حرارت صورت گرفته و این آب پس از جذب گرمای هوای محیط مجدد به سمت چیلر جهت خنک شدن حرکت کرده و این چرخه تا زمان رسیدن دمای محیط به دمای مطلوب ادامه دارد.

چیلر در صنایع چه کاربردی دارد

چیلر ها همانطور که در صنعت تهویه کاربرد دارند،در صنایع دیگر نیز کاربرد دارند.مثلا از آبسرد چیلر ها در دستگاه های تزریق پلاستیک جهت خنک کاری قالب ها استفاده می شود.در صنایعی مانند صنایع غذایی جهت خنک نگه داشتن مواد اولیه،صنایع کشاورزی مانند سالن های کشت قارچ،داروسازی ها و سایر کاربری ها نیز کاربرد دارد.

مزایای استفاده از چیلر در ساختمان

*آسایش و رفاه بیشتر

*حذف کانال کشی

*کنترل دمای دقیقتر

*کیفیت بهتر هوای داخل ساختمان و کاهش آلودگی ها و عمل فیلتراسیون هوا(فن کویل و هواساز)

*عمر مفید سیستم نسبت به سایر سیستم های سرمایشی و گرمایشی

*کاهش مصرف آب نسبت به سیستم های تبخیری(آبی)

*اشغا فضای کمتر

*ایجاد فضای مطبوع و دلپذیر نسبت به سیستم های تبخیری(کولرهای آبی)

معایب چیلر در صنعت ساختمان

*هزیه اولیه بالاتر

*نیاز به فضای تاسیساتی

*هزینه نگهداری تخصصی

*مصرف برق بالا

*زمان اجرای بیشتر

*حساس به کیفیت آب

**قیمت چیلر به چه عواملی بستگی دارد؟

*مقدمه

یکی از سؤالاتی که تقریباً هر خریداری، پیش از شروع فرآیند خرید چیلر با آن مواجه می‌شود، این است: «قیمت چیلر چقدر است؟» اما پاسخ این سؤال، برخلاف بسیاری از کالاهای دیگر، یک عدد ثابت و مشخص نیست. قیمت چیلر می‌تواند بسته به مشخصات فنی، ظرفیت، برند سازنده و حتی شرایط پروژه، دامنه‌ی بسیار گسترده‌ای داشته باشد؛ به‌طوری‌که دو دستگاه با مشخصات ظاهری مشابه، ممکن است اختلاف قیمت چشمگیری با یکدیگر داشته باشند.

در این مقاله، مهم‌ترین عواملی را که روی قیمت نهایی یک چیلر تأثیر می‌گذارند، بررسی می‌کنیم تا خواننده بتواند درک بهتری از علت تفاوت قیمت‌ها داشته باشد و هنگام مقایسه‌ی پیشنهادهای مختلف، انتخاب دقیق‌تری انجام دهد.

*ظرفیت سرمایشی دستگاه

بدیهی‌ترین و شاید مهم‌ترین عاملی که روی قیمت چیلر تأثیر می‌گذارد، ظرفیت آن است. هرچه ظرفیت سرمایشی موردنیاز، که معمولاً بر حسب تن تبرید بیان می‌شود، بالاتر باشد، دستگاه به قطعات بزرگ‌تر، کمپرسور قوی‌تر و ساختار متناسب با ظرفیت بالاتر نیاز دارد و در نتیجه قیمت آن نیز افزایش پیدا می‌کند.

البته این افزایش قیمت همیشه کاملاً خطی نیست. در برخی ظرفیت‌ها، افزایش ظرفیت می‌تواند باعث تغییر رده‌ی محصول یا نوع کمپرسور مورد استفاده شود و در نتیجه اختلاف قیمت بیشتری ایجاد کند.

*نوع سیکل تبرید: تراکمی یا جذبی

نوع سیکل تبرید نیز یکی از عوامل مؤثر بر قیمت چیلر است. چیلرهای تراکمی و جذبی از نظر ساختار و تجهیزات مورد استفاده تفاوت دارند و همین موضوع باعث تفاوت قیمت آن‌ها می‌شود.

در چیلر جذبی، شرایط پروژه و منبع انرژی در دسترس اهمیت زیادی دارد. برای مثال، در پروژه‌ای که بخار یا آب داغ در دسترس باشد، ممکن است استفاده از چیلر جذبی از نظر اقتصادی قابل بررسی باشد. بنابراین مقایسه‌ی قیمت این دو نوع چیلر نباید فقط بر اساس قیمت خرید اولیه انجام شود و هزینه‌های بهره‌برداری نیز باید در نظر گرفته شوند.

*نحوه‌ی دفع گرما: آب‌خنک یا هواخنک

هواخنک یا آب‌خنک بودن چیلر نیز روی هزینه‌ی نهایی تأثیر دارد. چیلر آب‌خنک برای دفع گرما به تجهیزاتی مانند برج خنک‌کننده، پمپ‌ها و مدار آب کندانسور نیاز دارد. بنابراین علاوه بر قیمت خود چیلر، هزینه‌ی تجهیزات جانبی و نصب نیز باید محاسبه شود.

چیلر هواخنک به برج خنک‌کننده و مدار آب کندانسور نیاز ندارد و به همین دلیل، در برخی پروژه‌ها می‌تواند از نظر هزینه‌ی نصب و تجهیزات جانبی گزینه‌ی ساده‌تری باشد. در نتیجه، برای مقایسه‌ی این دو نوع، بهتر است هزینه‌ی کل سیستم بررسی شود، نه فقط قیمت خود دستگاه.

*نوع کمپرسور

نوع کمپرسور مورد استفاده در چیلر، تأثیر قابل‌توجهی بر قیمت دستگاه دارد. کمپرسورهای اسکرال معمولاً در چیلرهای کوچک و متوسط کاربرد زیادی دارند، در حالی که کمپرسورهای اسکرو بیشتر در ظرفیت‌های متوسط و بزرگ استفاده می‌شوند. کمپرسورهای سانتریفیوژ نیز بیشتر برای پروژه‌هایی با ظرفیت سرمایشی بسیار بالا به کار می‌روند.

علاوه بر نوع کمپرسور، فناوری‌های کنترلی نیز می‌توانند روی قیمت اثر بگذارند. برای مثال، برخی کمپرسورها امکان تنظیم ظرفیت متناسب با بار سرمایشی را فراهم می‌کنند. این فناوری‌ها ممکن است هزینه‌ی اولیه‌ی دستگاه را افزایش دهند، اما می‌توانند در شرایط کاری مناسب، به کاهش مصرف انرژی کمک کنند.

*برند و کشور سازنده

برند سازنده نیز یکی از عواملی است که می‌تواند باعث تفاوت قیمت بین چیلرهای مشابه شود. سابقه‌ی تولیدکننده، کیفیت ساخت، تجهیزات مورد استفاده، خدمات فنی و اعتبار آن در بازار، همگی می‌توانند در قیمت نهایی دستگاه نقش داشته باشند.

البته قیمت بالاتر یک برند لزوماً به این معنا نیست که همیشه بهترین گزینه برای هر پروژه است. در بسیاری از موارد، یک سازنده‌ی داخلی یا منطقه‌ای می‌تواند دستگاهی متناسب با نیاز پروژه و با هزینه‌ی مناسب‌تر ارائه کند. بنابراین بهتر است برند در کنار مشخصات فنی و خدمات پس از فروش بررسی شود.

*کیفیت قطعات و مواد اولیه‌ی به‌کاررفته

کیفیت قطعات داخلی چیلر نیز روی قیمت آن تأثیر می‌گذارد. مبدل‌های حرارتی، کمپرسور، قطعات کنترلی، تابلو برق، بدنه و سایر اجزای دستگاه، بسته به کیفیت و مشخصات فنی می‌توانند قیمت متفاوتی داشته باشند.

استفاده از قطعات باکیفیت‌تر معمولاً هزینه‌ی اولیه‌ی بیشتری ایجاد می‌کند، اما می‌تواند روی قابلیت اطمینان، دوام و هزینه‌های تعمیر و نگهداری دستگاه در طول زمان تأثیر مثبت داشته باشد.

*راندمان انرژی دستگاه

راندمان انرژی یکی دیگر از عواملی است که باید هنگام مقایسه‌ی قیمت چیلر مورد توجه قرار گیرد. دو دستگاه با ظرفیت سرمایشی یکسان ممکن است در شرایط کاری مشابه، مصرف برق متفاوتی داشته باشند.

دستگاهی که راندمان بالاتری دارد، ممکن است قیمت خرید بیشتری داشته باشد، اما در صورت کارکرد طولانی‌مدت، هزینه‌ی مصرف انرژی کمتری ایجاد کند. به همین دلیل، بهتر است هنگام خرید، قیمت اولیه در کنار هزینه‌ی بهره‌برداری بررسی شود.

*هزینه‌ی نصب و راه‌اندازی

قیمت چیلر فقط به قیمت خود دستگاه محدود نمی‌شود. هزینه‌ی نصب، لوله‌کشی، کابل‌کشی و اتصال به شبکه‌ی برق، تجهیزات جانبی و راه‌اندازی نیز می‌توانند بخش قابل‌توجهی از هزینه‌ی نهایی پروژه را تشکیل دهند.

این هزینه‌ها به شرایط هر پروژه بستگی دارند. برای مثال، نصب دستگاه روی پشت‌بام ممکن است به تجهیزات جابه‌جایی، تقویت سازه یا اجرای مسیرهای خاص برای لوله‌کشی نیاز داشته باشد.

*شرایط بازار و نرخ ارز

قیمت بسیاری از تجهیزات و قطعات مورد استفاده در چیلر، تحت تأثیر شرایط بازار و نرخ ارز قرار دارد. این موضوع به‌خصوص درباره‌ی قطعاتی که از خارج از کشور تأمین می‌شوند اهمیت بیشتری دارد.

به همین دلیل، قیمت اعلام‌شده برای یک چیلر ممکن است در بازه‌های زمانی مختلف تغییر کند. در پروژه‌هایی که فاصله‌ی زیادی بین زمان استعلام قیمت و زمان خرید وجود دارد، بهتر است اعتبار زمانی پیشنهاد قیمت نیز مشخص شود.

*گارانتی و خدمات پس از فروش

شرایط گارانتی و خدمات پس از فروش نیز می‌تواند روی قیمت نهایی تأثیر داشته باشد. مدت گارانتی، محدوده‌ی قطعات تحت پوشش و نحوه‌ی ارائه‌ی خدمات فنی، از مواردی هستند که باید هنگام مقایسه‌ی پیشنهادها بررسی شوند.

همچنین دسترسی مناسب به قطعات یدکی و تعمیرکار متخصص اهمیت زیادی دارد؛ زیرا چیلر تجهیزی است که معمولاً برای سال‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و در طول این مدت به سرویس و نگهداری نیاز خواهد داشت.

*سفارشی‌سازی و نیازهای خاص پروژه

گاهی یک پروژه به چیلری با مشخصات استاندارد نیاز ندارد. ممکن است محدودیت فضا، شرایط آب‌وهوایی خاص، نیاز به کاهش صدا یا الزامات ویژه‌ی پروژه باعث شود دستگاه نیاز به تغییر یا تجهیزات اضافی داشته باشد.

چنین تغییراتی می‌توانند هزینه‌ی ساخت و در نتیجه قیمت نهایی چیلر را افزایش دهند.

**چرا مقایسه‌ی قیمت باید همراه با مشخصات فنی باشد؟

مقایسه‌ی صرف قیمت بین دو چیلر می‌تواند گمراه‌کننده باشد. ممکن است یک دستگاه قیمت پایین‌تری داشته باشد، اما ظرفیت، نوع کمپرسور، راندمان یا تجهیزات آن با گزینه‌ی گران‌تر یکسان نباشد.

به همین دلیل، هنگام دریافت چند پیشنهاد قیمت، بهتر است مشخصات فنی هر دستگاه نیز کنار قیمت آن بررسی شود. ظرفیت سرمایشی، نوع کمپرسور، هواخنک یا آب‌خنک بودن، راندمان انرژی، تجهیزات جانبی، شرایط گارانتی و خدمات پس از فروش از جمله مواردی هستند که باید در این مقایسه قرار بگیرند.

**جمع‌بندی

قیمت چیلر به یک عامل خاص وابسته نیست و مجموعه‌ای از عوامل فنی و اقتصادی در تعیین آن نقش دارند. ظرفیت سرمایشی، نوع سیکل تبرید، نحوه‌ی دفع گرما، نوع کمپرسور، برند و کیفیت قطعات، راندمان انرژی، هزینه‌ی نصب، شرایط بازار، گارانتی و خدمات پس از فروش و همچنین نیازهای خاص پروژه، همگی می‌توانند قیمت نهایی را تغییر دهند.

بنابراین، برای انتخاب مناسب، نباید فقط به ارزان‌ترین یا گران‌ترین گزینه توجه کرد. مقایسه‌ی قیمت در کنار مشخصات فنی و هزینه‌های بهره‌برداری، کمک می‌کند گزینه‌ای انتخاب شود که علاوه بر تأمین نیاز سرمایشی پروژه، از نظر اقتصادی نیز در بلندمدت انتخاب مناسبی باشد.

در صورت نیاز به مشاوره،استعلام و بازدید از محل پروژه با کارشناسان فنی مجموعه تک سارال تماس بگیرید.